Hoe je het draait of keert: het Eurovisiesongfestival is veel meer dan artiesten die voor landen zingen. InĀ Eurovision Basics leggen we elke week een term uit die – frequent of minder frequent – u moet kennen om een Songfestivalexpert te worden. Met vandaag: de EBU.

EBU?Ā Cā€™est quoi Ƨa?

Vaak spreken we op deze website over de EBU, maar wat is dat? Wel, de afkorting EBU staat voorĀ European Broadcasting Union (of: Europese omroepunie) en werd al heel lang geleden opgericht: in 1950. Toch moeten we nog een paar decennia verder terug in de tijd. In 1925 werd namelijk de IBU opgericht: de International Broadcasting Union. Zelfs in 1865 was er al een variant van deze unie’s met een internationale coalitie van verschillende organisaties die telegrammen uitwisselden.

In de tijden van Nazi-Duitsland werden de gebouwen en middelen van de IBU overgenomen door de Duitsers. Na de Wereldoorlog had deze organisatie dan ook het imago van Duitslandgezind te zijn. Grote omroepen zoals de BBC wilden hier niets mee te maken hebben. Daarom ontstond in 1950 de European Broadcasting Union en verdween de IBU naar de geschiedenisboeken.

Enkele jaren voor de oprichting van de EBU werd er al de OIRT opgericht. Een variant van de IBU was dat, maar dan met omroepen die deze organisatie hadden verlaten. Heel wat West-Europese omroepen verlieten die in 1950 en nadien zou de OIRT gezien worden als de Oost-Europese variant van de EBU. Na het vallen van Joegoslaviƫ, het Oostblok en de USSR werden beide organisaties in 1993 gefuseerd.

Wat doet de EBU?

Vooraleerst bestaat de EBU uit twee netwerken: Eurovisie en Euroradio. Eurovisie heeft betrekking tot alles wat televisie te maken heeft, terwijl Euroradio logischerwijs te maken heeft met het medium radio.

De European Broadcasting Union bundelt de krachten van tientallen omroepen samen. Dagdagelijks krijgen kijkers van de openbare omroepen te maken met de EBU, want de belangrijkste taak van deze organisatie isĀ uitwisseling. Bijvoorbeeld: in Portugal was er een zware bosbrand deze zomer. De openbare omroep RTP maakte beelden van deze branden, plaatste deze op het Eurovisienetwerk en zo konden kijkers van het VRT-journaal dit ook in Vlaanderen bekijken.Ā 

Naast uitwisseling van beelden worden er ook expertises uitgewisseld. Zo loopt er in ons land al jaren het projectĀ VRT Sandbox, dat onder andere een techniek bedacht dat journalisten op elke plek in de wereld met een minimum aan materiaal op beeld kan. Vroeger waren daar satellietwagens voor nodig, maar dankzij de VRT kan dit worden gedaan met gebruik van het 4G-netwerk. Bij de VRT werd ook de allereerste nieuwsstudio gecreĆ«erd die enkel gebruik maakt van internettechnologie.Ā Door de EBU kunnen ook andere omroepen genieten van deze uitvindingen. Ook was de EBU eenĀ pioneerĀ inĀ HD-uitzendingen.

De EBU doet ook aanĀ groepsaankopen. Zo is het WK Voetbal al decennia te zien via heel wat openbare omroepen in Europa omdat de European Broadcasting Union deze rechten heeft opgekocht. Ook de uitzendrechten van bijvoorbeeld de Tour De FranceĀ en deĀ Ronde van Vlaanderen zitten in het portfolio van de organisatie. Ook verscheidende uitzendrechten voor films en programma’s worden aangekocht door de EBU. Als groep komt de EBU ook op voor zijn omroepen, zoals in 2013 toen ERT plots werd opgeheven door de Griekse regering. De EBU nam een standpunt in en organiseerde een noodverbinding zodat ERT toch kon blijven uitzenden.

Tot slot – en daar is de EBU misschien wel het bekendste – organiseert deze koepel ook evenementen zoals ons geliefdeĀ Eurovisiesongfestival. Maar wist je dat er nog heel wat meer evenementen van de EBU komen? Zo organiseert de EBU ook spin-offs van het festival zoals een versie voor kinderen, klassiek getrainde muzikanten en dansers. Maar ook de prestigieuzeĀ Gouden Roos, de pas georganiseerdeĀ European Championsships en het debat tussen kandidaten voor Europees voorzitterschapĀ is in de handen van de European Broadcasting Union.

Wie kan EBU-lid worden en wat zijn de voorwaarden?

Van bovengenoemde voordelen kan er natuurlijk niet zomaar genoten worden. Zo zijn er tweeĀ voorwaarden die maken dat een omroep lid kan worden van de European Broadcasting Union. Er moet slechts Ć©Ć©n van de twee voorwaarden vervuld worden voor lidmaatschap.

De eerste voorwaarde is deĀ ligging. Voorganger IBU had op voorhand de coƶrdinaten van het maximale uitzendgebied vastgelegd op de 30e breedtegraad in het noorden, de 40e lentegraad in het westen en de grens van de Atlantische Oceaan. Dat gebied is groter dan Europa en zo zijn er ook niet-Europese landen zoals Marokko, Egypte en IsraĆ«l lid van de European Braodcasting Union. Deandere voorwaarde is dat een land lid moet zijn van deĀ Raad van Europa, waar ArmeniĆ«, Azerbeidzjan en GeorgiĆ« lid van zijn. Voorgenoemde landen voldoen dus maar aan Ć©Ć©n voorwaarde, maar mogen dus lid zijn.

Natuurlijk moet er ook een jaarlijkse geldsom worden overgemaakt richting GenĆØve, waar de European Broadcasting Union zijn hoofdkantoor heeft. Ondanks dat de EBU een groteĀ kostenbesparing oplevert voor heel wat omroepen, slagen er omroepen in om schulden te creĆ«ren. Zo werden in het verleden de Roemeense en Macedonische openbare omroepen (tijdelijk) van het netwerk geweerd.

Landen die voldoen aan deze voorwaarden (of Ć©Ć©n van de twee) mogen zich een volwaardig lid noemen en mogen gebruik maken van alle diensten. Daarnaast zijn er ook nog heel watĀ geassocieerde leden. Dat zijn omroepen die (vaak) niet aan beide voorwaarden kunnen voldoen en dus deels gebruik mogen maken van diensten, vooral dan op uitwisseling van beelden. Zo zijn omroepen uit AustraliĆ« Canada en de Verenigde Staten aangesloten bij de EBU. Heel uitzonderlijk mag een geassocieerd lid ook meedoen aan een EBU-event, zoals AustraliĆ« aan het Eurovisiesongfestival en Kazachstan aan het Junior Eurovisiesongfestival dit jaar.

Alleen maar openbare omroepen?

Een overgrote meerderheid van de leden die aangesloten zijn bij de European Broadcasting Union zijnĀ openbare omroepen. Toch is dat – zoals we bij de voorwaarden hebben besproken – geen vereiste. Er zijn maar heel weinig commerciĆ«le zenders die zijn aangesloten bij de EBU: het Finse MTV3, het Franse TF1, het Noorse en Deense TV2 en het Zweedse TV4 zijn geen publieke omroep.

De reden dat er quasi geen commerciĆ«le omroepen lid zijn van deze organisatie is omdat er een variant bestaat van de EBU voor commerciĆ«le omroepen. Daarnaast doen deze zenders – net zoals EBU-leden dat ook doen – beroeps op persagentschappen zoals Reuters, AP en in ons land Belga.

Conclusie

Dankzij de European Broadcasting Union bestaat er ten eerste het Eurovisiesongfestival en daar zijn wij (en jullie zeker en vast ook) de organisatie dankbaar voor. Maar ook nieuwsuitwisseling en het aankopen van gezamenlijke uitzendrechten in een hoofdtaak van de EBU. Het maakt dus dat het medialandschap er zonder de EBU heel anders zou uitzien en – vooral – een pak duurder. U, de belastingbetaler, zou het dus mogen bekopen mocht er geen EBU zijn, maar wel hetzelfde aanbod op de openbare omroep.

Volgende weekĀ in Eurovision Basics: Televoting.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.