Categoriearchief: Eurovision Basics

Eurovision Basics [17]: Douze Points!

Hoe je het draait of keert: het Eurovisiesongfestival is veel meer dan artiesten die voor landen zingen. In¬†Eurovision Basics¬†leggen we elke week een term uit die ‚Äď frequent of minder frequent ‚Äď u moet kennen om een Songfestivalexpert te worden. Met vandaag: de beroemde ‘douze points’.

Vorige week hadden we het over ‘nil points’ in¬†Eurovision Basics. Vandaag gaan we naar de andere kant van het continu√ľm, namelijk de ‘twelve points’,¬†‘douze points’ of twaalf punten.¬†Dat is de hoogst mogelijke score die een favoriet van de jury en/of kijker krijgt per land. De term is onlosmakelijk verbonden met het Eurovisiesongfestival: wanneer een spokesperson de twaalf punten in het Engels uitspreekt, herhaalt de presentator of presentatrice van dienst deze in het Frans: “Belgique, douze points” bijvoorbeeld. De weinige personen die dit in het Frans doen worden dan weer in het Engels vertaald.

Waarom twaalf?

Heel wat landen drongen aan op een nieuwe manier van punten geven. De huidige manier was niet meer spannend en de scores lagen bovendien allemaal nog eens dicht bij elkaar, waardoor je nooit een echte “leider” had.¬†Zo was het verschil tussen de nummer twee en tien in 1974 amper acht punten.

In 1975 werd het systeem van de 1-8, 10 en 12 punten ingevoerd. Door de negen en elf punten uit de scoring te halen kon er meteen een¬†iets groter¬†verschil¬†worden gecre√ęerd tussen de leider, de nummer twee en ‘de rest’. Het spanningselement werd in 1980 vergroot door vanaf dan de punten in oplopende volgorde te brengen.

Wie kreeg nu het meeste ‘douze points’?

U vraagt zich misschien af wie het meeste ‘douze points’ mocht ontvangen in de geschiedenis van het Eurovisiesongfestival? In totaal zijn er in de finales alleen al 1361¬†maximale scores uitgedeeld.¬†We zijn door alle uitslagen van de afgelopen 44 edities gegaan (exclusief halve finales) en kwamen bij volgende eindstand.

Top 10: Aantal maximale scores
01. Zweden (94x)
02. Ierland (66x)
03. Verenigd Koninkrijk (VK, 64x)
04. Griekenland (57x)
05. Rusland (55x)
06. Denemarken (54x)
06. Duitsland (54x)
08. Itali√ę (51x)
09. Frankrijk (49x)
10. Noorwegen (48x)

De meeste maximale scores werden door Salvador Sobral gehaald in 2017. Dat is op zich niet zo opmerkelijk, want in het nieuwe systeem dat sinds 2016 in voege is geeft elk land twee keer een maximale score. In het oude systeem is Zweden recordhouder met achttien keer de maximale score in 2012. Andorra, Marokko en San Marino hebben nog nooit een topscore mogen ontvangen.

En wie zich afvraagt wie het in de Lage Landen het beste doet? Wel, Belgi√ę en Nederland doen het allebei even goed. In totaal konden beide landen¬†33 keer¬†de maximale score ontvangen. Tot dit jaar had Belgi√ę een voorsprong met √©√©n topscore, maar bracht Nederland op gelijke hoogte door zelf twaalf te geven aan onze noorderburen. Nederland kreeg in vijftien edities minimaal twaalf punten, terwijl Belgi√ę in dertien edities minstens √©√©n keer werd afgeroepen als winnaar van een uitslag.

Download hier een Excelbestand (.xlsx) met een overzicht per land en jaar.

Wint het land met de meeste ‘twelve points’ altijd?

Neen. Het is wel zo dat in de meerderheid van de gevallen de winnaar ook de meeste topscores achter zijn of haar naam kon schrijven, maar het is niet uitzonderlijk dat een ander land met topnoteringen krijgt. Dat laat zien dat werkelijk elk punt belangrijk is. Tien keer acht punten krijgen is beter dan drie keer twaalf, ook al is het minder prestigieus. Vergelijk het met de Ronde Van Frankrijk: een overwinning zonder etappeoverwinning is een overwinning, maar heeft toch iets minder glans. Het gaat erover wie het snelste trapt over het hele parcours.

Volgende edities had een andere ‘winnaar’ als het op maximale scores aankwam:

1977: Frankrijk kreeg drie maximale scores. Het VK (6) en Ierland deden beter.
1981: Het VK kreeg twee maximale scores. Zwitserland (5), Frankrijk en Duitsland (4) deden beter.
1989: Joegoslavi√ę kreeg vier maximale scores. Het VK (5) deed beter.
1990: Itali√ę kreeg drie maximale scores. Frankrijk (6) deed beter.
1992: Ierland kreeg drie maximale scores. Malta, Itali√ę en het VK (4) deden beter.
1998: Isra√ęl kreeg drie maximale scores. Malta en het VK (4) deden beter.
2003: Turkije kreeg vier maximale scores. Rusland (5) deed beter.
2008: Rusland kreeg zeven maximale scores. Armeni√ę (8) deed beter.
2011: Azerbeidzjan kreeg drie maximale scores. Bosni√ę (5) en Itali√ę (4) deden beter.
2013: Denemarken kreeg acht maximale scores. Azerbeidzjan (10) deed beter.

Het is nog niet voorgekomen dat een land won zonder maximale scores, al zijn de overwinningen van het Verenigd Koninkrijk (2 op 20) in 1981 en Azerbeidzjan (3 op 43) die met de laagste maximale scores in de geschiedenis.

Hoe dan ook: wie Eurovisiesongfestival zegt, zegt vaak op ‘twelve points’¬†of ‘douze points’. Doorheen de tijd zijn er heel wat verandering doorgevoerd zoals televoting, het verdwijnen van het orkest of de invoering van de Big Five. Een Eurovisiesongfestival zonder de beroemde twaalf zien we echter niet in de nabije of verre toekomst voorkomen.

Dit was de laatste bijdrage in deze eerste reeks van Eurovision Basics. Wilt u een vervolg en heeft u een term die we in dat eventuele vervolg moeten uitleggen? Contacteer ons.

Eurovision Basics [16]: Nil Points

Hoe je het draait of keert: het Eurovisiesongfestival is veel meer dan artiesten die voor landen zingen. In¬†Eurovision Basics¬†leggen we elke week een term uit die ‚Äď frequent of minder frequent ‚Äď u moet kennen om een Songfestivalexpert te worden. Met vandaag: de ‘nil points’.

De nachtmerrie van iedere artiest op het Eurovisiesongfestival is – naast een valse noot of een onverwachte wening tijdens je optreden – zonder twijfel de ‘nil points’. Of ‘zero points’. Of ‘pas de points’. Waar het op neer komt: geen punten ontvangen voor je liedje tijdens de (halve) finale van het Eurovisiesongfestival. Wie ‘nil points’ krijgt, krijgt daar automatisch de rode lantaarn bij cadeau en een eervolle vermelding in het volgende lijstje.

Deze landen ontvingen in hun jaar van deelneme geen punten:

1962: Belgi√ę, Nederland, Oostenrijk, Spanje
1963: Finland, Nederland, Noorwegen, Zweden
1964: Duitsland, Joegoslavi√ę, Portugal, Zwitserland
1965: Belgi√ę, Duitsland, Finland, Spanje
1966: Itali√ę, Monaco
1970: Luxemburg
1978: Noorwegen
1981: Noorwegen
1982: Finland
1983: Spanje, Turkije
1987: Turkije
1988: Oostenrijk
1989: IJsland
1991: Oostenrijk
1994: Litouwen
1997: Noorwegen, Portugal
1998: Zwitserland
2003: Verenigd Koninkrijk
2015: Duitsland, Oostenrijk

Wie snel kan rekenen, ziet dat Noorwegen met vier puntloze jaren de meeste keer de betwijfelbare eer kreeg van de ‘nil points’ in de finale, gevolgd door Finland met drie keer. Zowel Belgi√ę als Nederland hebben twee keer geen punten gekregen, allemaal in de jaren zestig.

De bekendste artiest die zonder punten eindigde moet ongetwijfeld¬†Domenico Modugno¬†zijn. De Italiaan werd nog derde in 1958 met “Nel blu dipinto di blu” (beter bekend als “Volare”), maar acht jaar later kon de Italiaan geen enkel punt binnenrijven met “Dio, come ti amo”.

Sinds de introductie van de halve finale(s) in 2004 werden twee landen slachtoffer van de ‘nil points’. In 2004 zong¬†Piero Esteriore met zijn band het lied “Celebrate” in Istanboel, maar veel reden tot vieren had hij niet. Hij mocht niet naar de finale en kreeg dus ook geen punten. Hetzelfde lot overkwam Gypsy.cz uit Tsjechi√ę in 2009. Voor de Tsjechische omroep was deze blamage meteen een reden om zich vijf jaar terug te trekken van het festival.

Controverse

De nul punten krijgen is iets wat je snel wil vergeten, maar in 2003 ging er in het Verenigd Koninkrijk een hele theorie rond waarom het land zijn allereerste rode lantaarn kreeg zonder punten. Het Liverpoolse duo Jemini had goede repetities afgewerkt, maar op de avond zelf ging het faliekant mis. Zangeres Gemma Abbey kon ze zichzelf niet horen en gaf daarom een minder optreden. De overheersende toon was echter dat ze geen punten kregen omdat de Britten een jaar eerder hadden deelgenomen aan de Irakoorlog. Echter hadden de Polen ook deelgenomen en die eindigden wel in de top 10.

Nieuwe procedure

In 2016 en 2017 kregen respectievelijk Gabriela Gunńć√≠kov√° (Tsjechi√ę) en Nathan Trent (Oostenrijk) geen punten van de kijker, terwijl Manel Navarro uit Spanje vorig jaar het zonder punten van de jury moest doen. Dankzij de andere partij werd hij of zij wel gespaard van de ultieme blamage om zonder punten te eindigen. Ook in de halve finales gebeurde dit met San Marino (geen jurypunten) en Malta (geen kijkerspunten) in 2017 en IJsland (geen kijkerspunten) in 2018.

Het is dankzij de nieuwe procedure die in 2016 werd ingevoerd dat de kans op ‘nil points’ op het scorebord drastisch lager is geworden. De laagste score op dit moment is √©√©n punt voor San Marino (2017) in de halve finales en vijf punten voor Spanje (2017) in de finale.

Onmogelijk om ‘nil’ te krijgen.

De laatste jaren is de kans om nul punten te krijgen aanzienlijk geslonken, maar enkele jaren was het onmogelijk om geen punten te krijgen. In 1971, 1972 en 1973 was de jurering zo dat elk land twee juryleden had die elk minimum één punt moesten geven aan elk lied. De laagste score die mogelijk was, was toen 34 punten (32 in 1973). Ieder land kreeg ook hogere scores dan deze minimumgrens.

Van het jaar 1956 is het onbekend of dat er ‘nil points’ waren op het scorebord, omdat er geen scorebord was en de punten niet publiek werden gemaakt. Het is onwaarschijnlijk dat er dat jaar landen waren zonder stemmen, want ieder land mocht ook op zichzelf stemmen.

Volgende week¬†in Eurovision Basics: ‘douze points’.

Eurovision Basics [15]: Wat bij gelijkspel?

Hoe je het draait of keert: het Eurovisiesongfestival is veel meer dan artiesten die voor landen zingen. In¬†Eurovision Basics¬†leggen we elke week een term uit die ‚Äď frequent of minder frequent ‚Äď u moet kennen om een Songfestivalexpert te worden. Met vandaag: gelijkspel.

Enkele weken – begin november was dat – geleden hadden we het in¬†Eurovision Basics in een tweeluik over het reglement (Deel 1¬†‚ÄĘ Deel 2) van het Eurovisiesongfestival. Zoals beloofd in het eerste deel gingen we later uitvoerig terugkomen op het fenomeen gelijkspel. Tot en met 1969 was er daar geen regel over. Een jaar later kwam die er wel omwille van een voorval dat jaar.

“There are four winners this year”

We moeten terug naar de puntentelling van het gezegende jaar 1969. Al van in het begin leek het te gaan tussen Frankrijk, Nederland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk als het op de eindoverwinning aankwam. Een ietwat zenuwachtige presentatrice zag een ex-aequo aankomen tussen Frankrijk, Nederland en Spanje (allen 18 punten) en wou na het voorlaatste stemmende land zich al richten tot EBU-toezichter Brown. Die maakte de presentatrice erop attent dat Finland nog moest stemmen. De Finnen gaven één punt aan het Verenigd Koninkrijk, die ook op achttien kwamen. De overige drie leiders kregen geen punten.

Een groot applaus in de zaal wanneer Spanje (samen met drie andere landen) had gewonnen. Het was de allereerste keer dat een gastland een openbare puntentelling kon winnen (in 1956 was er geen puntentelling toen Zwitserland won in Lugano). Het was alsook de eerste keer dat een land twee keer achter elkaar won. Presentatrice Valenzuela moest zich opnieuw richten tot de toezichters. EBU-toezichter Brown moest wel zeggen dat er vier winnaars waren, aangezien er geen regels omtrent een ex-aequo waren. Die kwamen er in 1970, maar het belette enkele landen toch niet ervan om zich terug te trekken wegens protest.

Er waren te weinig prijzen voor alle artiesten. In die tijd kreeg de artiest, de tekstschrijvers, de componist en de dirigent een medaille. Deze werden nu aan de vier winnaars gegeven en de overige betrokkenen kregen hun prijs later per post toegestuurd.

Op volgorde van optreden gaven de Spaanse Salomé, de Britse Lulu, De Nederlandse Lenny Kuhr en de Franse Frida Boccora een reprise aan het einde van de uitzending. De uitzending eindigde met een leeg podium en heel wat vragen. Het winnende land mocht namelijk het jaar erop organiseren.

Gelijkstand doorheen de jaren

Vanaf 1970 werd de regel ge√Įntroduceerd dat als twee of meer landen op de eerste plaats eindigden, ze opnieuw een optreden moesten geven. De andere deelnemende landen moesten dan opnieuw een stem uitbrengen op √©√©n van de betrokken landen. Tot en met 1988 bleef deze regel in de boeken staan, maar is deze nooit gebruikt. Landen die evenveel punten hadden, maar niet op een eerste plaats waren ge√ęindigd, deelden gewoon dezelfde notering. Zo deelden de Nederlanders en Denen in 1987 samen de vijfde plek.

In 1989 werd een nieuwe formule gebruikt met de zogenaamde countback ingevoerd voor de eerste plaats. Dan werd er gekeken naar wie er de meeste topnoteringen had gekregen (12 punten) die avond. Als dat gelijk was, keek men naar de 10 punten en zo verder naar 1 punt. Mocht alles gelijk zijn, wonnen alsnog beide landen. Wederom telde deze regel enkel voor de eerste plaats.

Eenmaal moest de methode worden toegepast en dat was in 1991. Zweden en Frankrijk hadden evenveel punten, maar Zweden werd als winnaar uitgeroepen. Ze hadden beiden viermaal de maximum score gekregen, maar Zweden kreeg meer 10 punten (vijf tegenover vier).

De laatste wijziging gebeurde in 2009. Vanaf dan zou er nog een voorafgaande regel komen alvorens men ging kijken naar het aantal topscores. Vanaf dan keek de organisatie eerst naar het aantal landen dat voor een land had gestemd. Ook werd vanaf dan voor alle posities dit toegepast.

Gelijkstand vandaag

In 2016 werd de laatste grote wijziging ingevoerd inzake de puntentelling. Vandaag de dag schrijft het reglement de volgende zaken voor inzake gelijkspel op het Eurovisiesongfestival.

  • Bij een gelijkstand in de globale eindstand krijgt de stem van het publiek voorgang. Wie dus meer punten van het publiek kreeg, krijgt dus een hogere positie. Mocht dit gelijk zijn, zal er naar het aantal maximale noteringen worden gekeken. Als dit gelijk is, kijkt men naar het aantal tweede noteringen en zo verder naar de tiende notering (1 punt) per land. Mocht alles gelijk zijn, krijgt het land dat eerst optrad voorrang op het scorebord.
  • Bij een gelijkstand bij de globale televotingranking krijgt het land dat van het grootste aantal landen punten kreeg een hogere notering. Mocht dit gelijk zijn, zal er naar het aantal maximale noteringen worden gekeken. Als dit gelijk is, kijkt men naar het aantal tweede noteringen en zo verder naar de tiende notering (1 punt) per land. Mocht alles gelijk zijn, krijgt het land dat eerst optrad voorrang op het scorebord.
  • Mochten twee of meer landen in een nationale uitslag bij de kijkers een gelijk aantal stemmen hebben gekregen, zal het lied dat de hoogste ranking heeft bij de jury een hogere plaats krijgen.
  • Bij een gelijkstand in een nationale jury zal er een stemming tussen de twee (of meerdere) liedjes plaatsvinden door middel van show of hands. Vrij vertaald: je hand opsteken. Diegene met de meeste handen krijgt een hogere ranking.

Sinds 1991 is het niet meer voorgekomen dat een eerste plaats moest bepaald worden via een zulke regels, maar sinds de introductie van de halve finales is het één keer voorgekomen dat twee landen evenveel punten hadden op de tiende plaats. Doordat Noorwegen in 2012 van meer landen punten had gekregen, ging het wel door ten nadele van Bulgarije. Beide landen hadden 45 punten.

Tooji werd laatste in de finale.

Volgende week¬†in Eurovision Basics: ‘nil points’.

Eurovision Basics [14]: OGAE

Hoe je het draait of keert: het Eurovisiesongfestival is veel meer dan artiesten die voor landen zingen. In¬†Eurovision Basics¬†leggen we elke week een term uit die ‚Äď frequent of minder frequent ‚Äď u moet kennen om een Songfestivalexpert te worden. Met vandaag: OGAE.

Voluit staat OGAE voor¬†Organisation G√©n√©rale des Amateurs de l’Eurovision. Ofwel de Algemene Organisatie voor Fans van Eurovisie. OGAE werd in 1984 opgericht door¬†Jaripekka Koikkalainen uit Finland met als doel de Finnen die een hart voor het festival hadden op de hoogte te houden. Andere fans in andere landen sloegen de handen in elkaar om soortgelijke initiatieven op te richten. Doorheen de jaren kwam er ook een internationaal kader, maar pas in 2011 werd officieel OGAE International opgericht en dat volgens de Franse wetgeving.

OGAE heeft al sinds jaar en dag een goede verstandhouding met de European Broadcasting Union, de overkoepelende organisatie, van het Eurovisiesongfestival. De fanclub is dan ook als enige erkend door het Eurovisiesongfestival en mag zich dus de offici√ęle fanclub noemen.

In totaal zijn er¬†46 clubs van OGAE, waarvan er ook een Australische en een zogenaamde Rest Of The World. Dat is een verzameling van leden die in hun land geen OGAE hebben, zoals bijvoorbeeld in Bosni√ę, Moldavi√ę of San Marino. Duitsland heeft twee aangesloten clubs: OGAE Germany en EC (Eurovision Club) Germany. Ook Belgi√ę heeft al ruim 25 jaar een club.

OGAE Belgium

OGAE Belgium werd in 1991 opgericht en dient de Belgische fans van het Eurovisiesongfestival. In het begin was het een kleinschalig project van enkele fans, maar begin dit decenium begon OGAE Belgium te groeien. Waar er acht jaar geleden nog slechts 15 leden waren, telt de groep van Belgische fans er vandaag ruim 360. Een groot aantal dus!

Luc Sermeus, de voorzitter van de Belgische tak, vult aan: “OGAE zorgt er voor dat liefhebbers van het Songfestival hun passie het hele jaar door kunnen beleven door tal van wedstrijden. Wij organiseren ook regelmatig activiteiten waardoor de leden elkaar kunnen ontmoeten. Het is belangrijk om het festival levend te houden, ook bij de jongere generaties.”

Die evenementen zijn onder andere de internationaal georganiseerde wedstrijden waar OGAE Belgium stemrecht in heeft, maar ook organiseren ze zelf activiteiten zoals de jaarlijks terugkerende So You Think You Can Win Eurovision. En dat is volgens Sermeus belangrijk: “OGAE Belgium brengt je in contact met andere fans en de activiteiten in Belgi√ę en ter plaatse tijdens het Songfestival zijn keer op keer een voltreffer.”

Zoals eerder aangegeven werkt OGAE samen met de European Broadcasting Union en doet de fanclub de verdeling van de fan-tickets. Daarnaast organiseren ze (OGAE Belgium) jaarlijks ook een grote activiteit in de gaststad, zoals een rondvaart in Lissabon dit jaar. Lid worden van OGAE Belgium heeft dus heel wat voordelen.

Wedstrijden

OGAE Belgium heeft dus stemrecht in alle wedstrijden waar het aan deelneemt. Dat zijn er jaarlijks drie, georganiseerd door de internationale tak van OGAE: de OGAE Second Chance Contest waar een lied dat het Songfestival niet heeft gehaald een “tweede kans” krijgt. Daar deed Belgi√ę voor het laatst in 2016 aan mee omdat er toen in ons land een nationale finale werd gehouden.

Daarnaast zijn er ook de OGAE Song Contest en de OGAE Video Contest die respectievelijk een liedjes- en videowedstrijd zijn. Bij die laatste is OGAE Belgium de afgelopen jaren al twee keer als winnaar uit de bus gekomen en is het nu gastheer van de OGAE Vidoe Contest 2018 dankzij de overwinning van Lo√Įc Nottet’s “Mud Blood” in 2017.

De bekendste wedstrijd van OGAE is de OGAE Eurovision Song Contest Poll. In de weken voor het feitelijke festival worden er in quasi alle nationale clubs een stemming gehouden waar de fans kunnen stemmen op hun favoriete liedje. In twaalf jaar hebben de fans van OGAE vijf keer de juiste winnaar kunnen voorspellen, waaronder recentelijk de winnaar van 2018. Een Belgische kandidate haalde nog maar één keer het erepodium en dat was in 2017 met Blanche.

Lid worden?

Ben je nog geen lid en wil je dat worden. Meer informatie kan je vinden via de website van OGAE Belgium, partner van EurovisionBelgium sinds 2016.

Volgende week in Eurovision Basics: gelijkspel.

Eurovision Basics [13]: Junior Eurovisiesongfestival

Hoe je het draait of keert: het Eurovisiesongfestival is veel meer dan artiesten die voor landen zingen. In¬†Eurovision Basics¬†leggen we elke week een term uit die ‚Äď frequent of minder frequent ‚Äď u moet kennen om een Songfestivalexpert te worden. Met vandaag: het Junior Eurovisiesongfestival.

In de loop van de geschiedenis van het Eurovisiesongfestival zijn er soortgelijke spin-offs of varianten van de competitie op het pad verschenen zoals een dansvariant, een competitie voor muzikanten of natuurlijk de nationale voorrondes in verscheidene landen. Sinds 2003 is er daarnaast een Eurovisiesongfestival gekomen voor een groep die voorheen geen festival had: het Junior Eurovisiesongfestival, dat oorspronkelijk Eurovision Song Contest for Children zou gaan heten.

De werktitel kreeg een andere defintieve naam en men koos voor het ietwat gemakkelijkere titel Junior Eurovision Song Contest. Dit weekend is er alweer de zestiende editie van de competitie, maar hoe is de jongerenvariant er gekomen? En wat is er in de loop der jaren gebeurd? Dat lees je nu.

Scandinavi√ę

We moeten terug naar begin jaren 2000 voor de kiem van het jongerenfestival. Waar bij het Eurovisiesongfestival de mosterd werd gehaald bij de Italianen, gebeurde dat hier bij de Scandinavi√ęrs. Programma’s met zingende kinderen waren die tijd zeker en vast niet vreemd en ook in Vlaanderen kon men genieten van¬†De Kinderacademie. Denemarken voegde in 2000 een competitie-element toe.

In¬†B√łrne1erens Melodi Grand Prix¬†(later MGP Junior) streden kinderen om de eer om het beste liedje te hebben. Dat sloeg aan en twee jaar later besloten ook Zweden en Noorwegen een eigen jongerenversie te houden. De winnaar en de nummer twee van elk land gingen door naar een Scandinavische finale:¬†MGP Nordic. De winnaar van 2002 werd ene Raz.

Twee deelnemers van MGP Nordic zouden ook deelnemen aan het Eurovisiesongfestival: in 2008 wonnen The BlackSheeps met leadzangeres Agnete (Noorwegen 2016) de laatste versie van de competitie. Benjamin Ingrosso was in 2006 dan weer finalist en deed dit jaar mee voor Zweden in Lissabon.

2003: de start van Junior.

Kort na de eerst MGP Junior en in overleg met de drie deelnemende omroep maakte de EBU ervan de rechten te hebben overgenomen en een Europese variant te distruberen. De interesse was groot en via loting werd bepaald welke landen mochten meedoen aan¬†Eurovision Song Contest for Children (dat dus later zijn definitieve titel van Junior Eurovision Song Contest kreeg). Midden november 2002 werd bekend dat Belgi√ę √©√©n van de vijftien deelnemende landen zou zijn.

Ook de Slowaakse en Duitse omroepen stonden op die lijst, maar trokken zich terug. In de plaats kwamen er drie landen (Polen, Cyprus, Wit-Rusland) in de plaats en deden er zestien landen mee aan de eerste editie in Denemarken, de grondlegger van de competitie. Winnaar van die editie van Kroati√ę.

In Belgi√ę werd¬†Eurosong For Kids¬†een razend populair programma op de zondagavond van het toenmalige TV1 met meer dan een miljoen kijkers voor de finale, die gewonnen werd door X!NK. Die eerste editie was dus een succes, maar op voorhand werden er wel¬†parlementaire vragen¬†gesteld. Die besloot dat de competitie moest getoetst worden aan de¬†Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind, vooral ter ‘bescherming van de kinderen’. Het Kinderrechtencommissariaat gaf een gunstig advies en zag zelf een positief punt: kinderen konden eindelijk¬†participeren en opkomen voor hun eigen rechten.

Belangrijke kernpunten in het reglement dat jaar waren: tussen de¬†8 en 15 jaar oud zijn, je lied zingen in de¬†eigen taal¬†en dat lied zelf geschreven √©n gecomponeerd hebben zonder professionele hulp. Enkel het afwerken van nummers mocht natuurlijk voor professionals gebeuren. Het laatste punt zou enkele jaren later ervoor zorgen dat quasi heel Scandinavi√ę zich terugtrok van het jongerenfestival.

De professionalisering van Junior.

Na een festival in Lillehammer en in ons eigenste Hasselt was het welletjes geweest voor de Scandinavische omroepen. Ze zagen dat het basiselement van MGP Nordic – een liedjeswedstrijd met een winnaar – te hard een competitie was aan het worden met te veel druk voor de jonge kandidaten. Denemarken, Noorwegen en Zweden trokken zich allemaal terug en organiseerden terug hun eigen MGP Nordic. De Zweedse commerci√ęle omroep TV4 nam echter het stokje over van SVT en zodoende was Zweden er dat jaar nog wel bij.

In 2007 viel de regel weg dat professionele kinderen (kinderen die al een zangcarrière hadden) niet mochten deelnemen en begon dat jaar de professionalisering van het Junior Eurovisiesongfestival. Datzelfde jaar mochten acht- en negenjarigen niet meer deelnemen. In 2008 verdween de regel dat volwassenen niet een lied mochten schrijven voor kinderen.

Die professionalisering en het meer en meer wegnemen van de dingen die door en niet voor de jongeren werden gedaan, zorgde ervoor dat heel wat landen van het eerste uur zich de jaren die volgend terugtrokken: de Grieken, Roemenen en in 2013 ook¬†Belgi√ꬆverdwenen van het toneel.

Waarom doet Belgi√ę niet meer mee aan Junior?

Junior: een speeltuin?

Sinds 2013 – toen er geen Belgische kandidaat meer verscheen op het Junior Eurovisiesongfestival – is er toch heel wat gebeurd. Het laagterecord van 2012 werd jaar op jaar vermeden en steeg gestaag naar een stabiel nummer. Dit jaar doen er zelfs¬†twintig landen¬†mee aan de wedstrijd, maar het is dankzij het toevoegen van bv. deelstaat Wales en onvolwaardige leden zoals Kazachstan of Australi√ę dat dit aantal gehaald is.

Wat altijd al is geweest, is dat het Junior Eurovisiesongfestival een speeltuin is om nieuwe idee√ęn te proberen die mogelijks naar het volwassen Eurovisiesongfestival kunnen worden doorgetrokken. Zo werd in Hasselt (2005) de samenbundeling van punten (dat de eerste punten automatisch op het scherm verschenen) uitgetest, om in Athene (2006) ook te gebruiken op het Eurovisiesongfestival. Ook het stemmen tijdens de liedjes op het Eurovisiesongfestival in 2010 en 2011 werd de jaren voordien op Junior uitgetest.

De laatste ontwikkeling op het jongerenfestival is het stemmen via internet. Dat werd vorig jaar ingevoerd en liep al meteen op een sisser af toen de website plat lag tijdens de liveshow. Toch zal men dit jaar ook gebruik maken van de formule: de helft van de punten komt van een vakjury, terwijl de andere helft van de kijker komt. Die mag trouwens ook op eigen land stemmen. Een evolutie die we binnen enkele jaren ook gaan zien op het volwassen Eurovisiesongfestival?

Vorig jaar zaten 3 miljoen kijkers klaar voor het Junior Eurovisiesongfestival 2017. Dat is een pak minder dan de 21 miljoen die Hasselt mocht verwelkomen in 2005. Kanttekening: toen werd de show gehouden op een zaterdagavond om 20:15, terwijl morgen de kijker op een zondagnamiddag om 16:00 moet afstemmen op zijn of haar lokale zender. De Belgen zullen het festijn online moeten volgen of via NPO 3 of France 2.

Meer informatie over het Junior Eurovisiesongfestival 2018 kan je vinden in de categorie Junior. Daar kan je meer vinden over hoe je kan stemmen, wie de kandidaten zijn en dergelijke. Ook kan je altijd een kijkje nemen op de dossierpagina.

Volgende week in Eurovision Basics: OGAE.

Eurovision Basics [12]: Marcel Bezençon

Hoe je het draait of keert: het Eurovisiesongfestival is veel meer dan artiesten die voor landen zingen. In¬†Eurovision Basics¬†leggen we elke week een term uit die ‚Äď frequent of minder frequent ‚Äď u moet kennen om een Songfestivalexpert te worden. Met vandaag: Marcel Bezen√ßon.

Onder de leiding van Marcel Bezençon is er een Eurovisiesongfestival gekomen. Maar wie was deze man eigenlijk? In deze Eurovision Basics gaan we daar dieper op in en kijken we ook terug naar de periode voor 24 mei 1956: de dag dat het Eurovisiesongfestival voor het allereerst weer uitgezonden.

Marcel Bezençon werd geboren op 1 mei 1907 in Orbe, een gemeente in het Zwitserse kanton Vaud. Na zijn literatuur- en kunststudies begon hij als criticus voor een lokale krant. In 1939 werd hij directeur van de Romaanse deelomroep RSR en in 1950 schoof hij door als algemeen directeur van de openbare omroep. Hij was dan ook mede verantwoordelijk voor de start van de televisieuitzendingen in 1953. Een jaar later vertrok hij en werd hij voorzitter van de programmacommissie van de EBU.

WK Voetbal

Sinds februari 1954 kwam er regelmatig een comit√© samen, bestaande uit acht vertegenwoordigers die op dat moment al televisieuitzendingen had. Onder andere een afgevaardigde van de Belgische RTB/BRT en de Nederlandse NTS mochten die historische ontmoeting in februari 1954 bijwonen, maar ook¬†Bezen√ßon was erbij als ‘baas’.

Op die eerste ontmoeting werd het zomerseizoen van de verscheidene Europese omroepen besproken. Voor het eerst zou op ietwat grote schaal het WK Voetbal gecapteerd worden, dat toen in¬†Bezen√ßon’s thuisland Zwitserland werd gespeeld. Hij moest overleggen met de Zwitserse voetbalbond inzake de rechten, die voor slechts – omgerekend – 9000 euro werden verkocht. Dankzij het overleg deden de producenten van televisietoestellen gouden zaken en werd er van een eerste televisierevolutie gesproken.

Grand Prix Eurovision

Op de eerste vergadering na het WK was iedereen ervan overtuigd dat er elk jaar grote initiatieven moesten worden georganiseerd. Alleen: een WK Voetbal was – en is – er maar om de vier jaar. Eind januari 1955 kwamen er twee idee√ęn op tafel die verder werden onderzocht:¬†Een muziekwedstrijd tussen omroepen van Eurovisie en een competitie voor entertainers. Dat laatste kwam er ook, maar enkel in Ierland onder de noemer Top Town.

De piste rond een muziekcompetitie, dat uit het hoofd van Bezençon kwam, werd verder onderzocht en op 19 oktober 1955 werd er in Rome groen licht gegeven voor het ontwikkelen van de Grand Prix Eurovision De La Chanson. Het idee basseerde Bezençon naar eigen zeggen op het Italiaanse Songfestival dat toen al enkele jaren lied: het festival van Sanremo.

De term Eurovision kwam er bij omwille van het Eurovisie-netwerk die de competitie zou uitzenden. Die naam werd trouwens niet door Marcel Bezençon bedacht, maar door de Brit George Campey, die dat zelf uitlegde in een interview in 1991.

Het zaadje van het Eurovisiesongfestival werd dus op die negentiende oktober in 1955 gepland. Ruim zeven maanden later maakte het grote publiek kennis met de competitie die vandaag de dag 200 miljoen mensen lokt en dat in een tijdperk dat de televisie moet inboeten voor kleinere schermen en on-demand.

Marcel¬†Bezen√ßon zou nog tot op zijn 65e levensjaar in 1969 aanblijven als voorzitter van de programmacommissie en lanceerde hij in zijn ambt ondermeer het festival van de¬†Gouden Roos (of de Rose d’or) in¬†Montreux in 1961 en werd hij ook voorzitter van het nationale persbureau. Die werkzaamheden legde hij in 1972 neer. In 1981 overleed hij 73-jarige leeftijd in Lausanne.

Marcel Bezençon Awards

Als eerbetoon werden in 2002 de Marcel Bezençon Awards in het leven geroepen door voormalig deelnemer Christer Björkman, die toen net Zweeds delegatieleider was en ook al enkele keer uitvoerend producent van het Eurovisiesongfestival was. Die awards beloonden elk jaar enkele liedjes en werden verkozen door de pers, commentatoren en een jury.

Ook in 2018 werden de prijzen uitgedeeld.¬†Madame Monsieur uit Frankrijk kregen de prijs van de pers, Eleni Foureira uit Cyprus die van de commentatoren en de componisten van “Bones” van Equinox uit Bulgarije kregen de prijs van beste compositie.

Volgende week in Eurovision Basics: het Junior Eurovisiesongfestival.

Eurovision Basics [11]: Wat staat er in het reglement? [Deel 2]

Hoe je het draait of keert: het Eurovisiesongfestival is veel meer dan artiesten die voor landen zingen. In¬†Eurovision Basics¬†leggen we elke week een term uit die ‚Äď frequent of minder frequent ‚Äď u moet kennen om een Songfestivalexpert te worden. Met vandaag: het reglement, deel 2.

Vorige week in ons eerste deel van dit tweeluik over het reglement hadden we het over de show, de uitzending en het bepalen van de winnaar. Maar wat mag er eigenlijk op het festival zelf? Wat is toegestaan en onder welke voorwaarden mag een lied of artiest verschijnen?

Lied

De compositie (tekst en muziek) mag niet¬†commercieel¬†worden uitgebracht voor 1 september van het voorafgaande jaar van het feitelijke festival. Zo mag een lied voor Tel Aviv niet voor 1 september 2018 gedraaid zijn geweest op de radio. De toevoeging van het commerci√ęle aspect is er de laatste jaren gekomen nadat er steeds meer demo-versies voor deze datum verschenen of het nummer voor een select gezelschap werd gespeeld.

Een voorbeeld hiervan is “1944”, de winnende inzending van Oekra√Įne in 2016. Dat werd een jaar eerder al gespeeld op een concert, maar in een andere versie met een gedeeltelijk andere tekst.. Ook was het lied niet commercieel uitgebracht, dus brak het de regels niet.

Mocht het nummer dus voor 1 september zijn uitgebracht, moet de deelnemende omroep dit wel toetsen bij de EBU. Die onderzoekt dan of er geen inbreuken zijn op het reglement.

Waar geen overhandeling over mogelijk is, is de duur van een inzending. Die mag niet de drie minuten overschrijden. Anders volgt er diskwalificatie. Elke taal is toegestaan.

Uitvoerders en optreden.

Een maximum van zes personen is toegestaan op het podium. Enkel personen, dus geen dieren mogen het podium betreden. Iedere deelnemer moet op de dag van de finale de leeftijd van zestien jaar bereikt hebben. In principe mag je dus deelnemen aan de halve finales als je vijftien jaar bent.

Er is geen beperking op gebied van nationaliteit. Een Griek mag dus uitkomen voor Cyprus of San Marino mag een Maltese zangeres sturen, wat dit jaar gebeurde in Lissabon. Ze moeten Рongeacht de nationaliteit Рwel alles live zingen. Vooraf opgenomen stemmen zijn niet toegestaan, maar playback wel. Dat demonstreerde de Bulgaarse zangeres dit jaar door de vocalen van een onzichtbare achtergrondzangeres over te nemen.

Het optreden van de generale repetitie moet gelijk zijn aan die van de feitelijke live uitzending en die van de halve finale moet gelijk zijn aan die van de finale. Uitzonderingen kunnen wel aangevraagd worden in verband met bijvoorbeeld kledij. Die regel werd overigens in het leven geroepen omwille van de grap die presentatrice Lill Lindfors uithaalde in 1985. Die werd namelijk niet in de generale repetitie gestoken, maar enkel in de live uitzending.

Bescherming van de competitie

De EBU ziet streng toe op de bescherming van de competitie en schrijft in zijn reglement dat het Eurovisiesongfestival een niet-politiek evenement is. Daarom zijn teksten, speeches, gebaren van een politieke of gelijkaardige natuur verboden. Ook mag er niet gevloekt worden tijdens gezongen liedjes.

Zo werd Salvador Sobral na de persconferentie van de eerste halve finale in 2017 op de vingers getikt omwille van zijn trui met de opdruk “S.O.S. refugees” (of S.O.S. vluchtelingen).

Reglement doorheen de jaren

Het Eurovisiesongfestival is er al sinds 1956 en staat natuurlijk niet stil. Doorheen de rijke geschiedenis zijn er heel wat regels bijgekomen, maar ook verdwenen.

  • 1958: invoering van de¬†3-minuten-regel.
  • 1958: invoering van het¬†recht¬†dat het winnende land mag organiseren.
  • 1966: verplichting om te zingen in de nationale taal.
  • 1970: regel inzake gelijkstand werd ingevoerd.
  • 1973: verplichting inzake¬†taal werd afgeschaft.
  • 1977: verplichting inzake¬†taal werd weer ingevoerd.
  • 1990: de leeftijdslimiet werd ingevoerd.
  • 1994: invoering van de deelnamelimiet, waardoor sommige landen jaarlijks moesten thuisblijven wegens tegenvallende resultaten.
  • 1997: invoering van televoting.
  • 1999: de taalregel werd afgeschaft, alsook het orkest.
  • 2000: de Big Five werd ingevoerd
  • 2004: afschaffing deelnamelimiet, invoering halve finale
  • 2008: invoering twee halve finales.
  • 2009: reductie van televoting tot 50 procent.
  • 2010: televoting is¬†hele show open.
  • 2012: televoting terug¬†beperkte tijd¬†open.

Er waren nog meer regelswijzigingen in verband met jury en televoting, die je kan nalezen in de desbetreffende Eurovision Basics.

Volgende week in Eurovision Basics: Marcel Bezençon.

Eurovision Basics [10]: Wat staat er in het reglement? [Deel 1]

Hoe je het draait of keert: het Eurovisiesongfestival is veel meer dan artiesten die voor landen zingen. In¬†Eurovision Basics¬†leggen we elke week een term uit die ‚Äď frequent of minder frequent ‚Äď u moet kennen om een Songfestivalexpert te worden. Met vandaag: het reglement, deel 1.

Deze en volgende week zaterdag nemen we het reglement van het Eurovisiesongfestival onder de loep. Het reglement is uitgebreid en belangrijk om een goede orde te bewaren tijdens de competitie. In deze Eurovision Basics hebben we het over het aantal landen dat mag deelnemen, de uitzending en het bepalen van de winnaar.

Maximum aantal landen

Een maximum van 46 leden (omroepen die status hebben als lid van de EBU) mag deelnemen. Ook is er een maximum van 26 landen vastgelegd dat mag deelnemen aan de finale, waarvan zes plaatsen zijn gereserveerd voor de landen uit de Big Five en het gastland.

De EBU schrijft in het reglement in dat het onder bepaalde omstandigheden het maximum van gegarandeerde plaatsen in de finale mag wijzigen zoals in 2011 (gastland was land uit de Big Five) of 2015 (Australi√ę als rechtstreekse finalist). Hoe dan ook mag een maximum van veertig landen meedoen aan de finale.

Tot op heden is het hoogst bereikte aantal deelnemende landen vastgelegd op 43 landen in 2008, 2011 en 2018. In principe komen 56 landen (exclusief Australi√ę) in aanmerking omdat ze volwaardig lid zijn van de EBU.

Show

Er moeten drie uitzendingen worden gehouden: een eerste halve finale op dinsdag, een tweede halve finale op donderdag en een finale op zaterdag. De uitzendingen worden gepresenteerd in het Engels en Frans, al is die laatste taal tegenwoordig zeer beperkt aanwezig.

De uitzending mag geen andere naam krijgen dan Eurovision Song Contest of een vertaling daarvan. De VRT mag dus bijvoorbeeld de show niet aankondigingen als de internationale Eurosong. De EBU moet trouwens goedkeuring geven aan de vertaling en in uitzonderlijke gevallen worden afwijkende namen toegestaan. Zo gebruiken ze in Noorwegen en Denemarken nog steeds Grand Prix.

Bepaling van de scores en het winnende lied.
Televoting

Via televoting mogen kijkers van de deelnemende landen hun favorieten bepalen, zonder de mogelijkheid om op hun eigen land te stemmen. In elk land krijgt het nummer met de meeste stemmen 12 punten, de nummer twee krijgt 10 punten, de nummer drie 8 punten en zo verder naar 1 punt. Zodoende krijgt de gehele top 10 van de kijker punten.

De kijkers stemmen in de halve finale van deelname en in de finale, ook al doet het land niet mee aan de finale. Indien het een land van de Big Five of het gastland betreft, zal het land worden ingeloot in een halve finale waar het moet stemmen.

Stemmen kan enkel tijdens de periode dat de presentatoren de stemming openen en deze weer sluiten. Een maximum van twintig stemmen per toestel is toegelaten.

Jury

In elk deelnemend land zit er ook een jury die de dag voor de feitelijke uitzending zullen stemmen op basis van beelden uit de tweede generale repetitie. Ze kijken live vanuit het omroepgebouw naar die beelden via een gecodeerde satellietverbinding. Elk jurylid moet stemmen op een document verkregen van de televoting partner (GmbH in 2018).

Elk jurylid maakt een ranking op de uitzending. Een notaris zorgt er dan voor dat deze gecombineerd geraken en stuurt deze door naar de EBU. Net zoals bij de kijker telt hier het principe van 12, 10 en 8 t/m 1 punten. De punten worden via fax naar de organisatie gezonden.

In elk land zijn er vijf juryleden. De vereiste is dat ze een connectie hebben met muziek of cultuur en dat ze de afgelopen twee jaar niet in de jury hebben gezeten. Net zoals bij de televoting stemmen ze enkel in de halve finale van loting en de finale. Stemmen op eigen land is onmogelijk.

Bekendmaking resultaten

Tijdens de halve finale worden de tien finalisten in willekeurige volgorde aan het einde van de uitzending bekendgemaakt. De resultaten worden pas na de finale openbaar.

In de finale worden eerst de punten van elke vakjury openbaar gemaakt door een spokesperson. Dit doen ze per land. Nadien worden de punten van de kijkers duidelijk en in tegenstelling tot bij de vakjury worden deze per land bekend, in volgorde van aantal punten. Men werkt van laag naar hoog.

Winnaar

De winnaar van de (halve) finale(s) is dus het nummer dat het meeste aantal punten verkregen heeft van kijkers en jury. De winnaar van de finale krijgt een trofee en moet de uitzending eindigen met een reprise van zijn of haar nummer.

Gelijkstand

Wanneer er een gelijkstand is, kijkt men naar de resultaten naar de kijkers. Wie daar het hoogst aantal punten heeft, is de winnaar of komt een plaats hoger. Binnenkort wijden we een Eurovision Basics aan dit onderwerp.

Volgende week in Eurovision Basics: het reglement, deel 2.

Eurovision Basics [9]: Wat is een spokesperson?

Hoe je het draait of keert: het Eurovisiesongfestival is veel meer dan artiesten die voor landen zingen. In¬†Eurovision Basics¬†leggen we elke week een term uit die ‚Äď frequent of minder frequent ‚Äď u moet kennen om een Songfestivalexpert te worden. Met vandaag: de spokesperson.

Wat is een spokesperson? We zullen het woord even vertalen naar het Nederlands en dan komen we uit op een woordvoerder. De Dikke Van Dale geeft twee verklaringen:

Woordvoerder (woord·voer·der, zelfstandig naamwoord)
Iemand die het woord voert, die spreekt (in een ver­ga­de­ring enz.)
Per­soon die na­mens an­de­ren spreekt

Het woord spreekt dus voor zichzelf. Op het Eurovisiesongfestival is de spokesperson diegene die de punten van de nationale jury of/en televoting mag voorlezen tijdens de puntentelling. Hij, zij (en zeer af en toe ze) zit in het eigen land en maakt verbinding met de presentator of presentatrice van dienst.

Hoe komt de spokesperson de uitzending binnen?

Tot en met 1993 werd er telefonisch contact gelegd met de woordvoerder van elk land. Meestal was het de juryvoorzitter die de punten mocht doorgeven aan de presentatrice. In 1957 en 1958 werd de jury live in de uitzending opgebeld en nam de presentatrice nog de telefoon zelf op. In 1980 werd dit ook gedaan, maar kreeg de presentatrice voor elk land een ander telefoontoestel. Zo werd de Britse jury opgebeld vanop een Mickey Mouse toestel en gebruikte Marlous een prehistorische Finse Nokia voor Finland.

Technologie evolueerde en in 1994 werd de telefoonlijn ingewisseld voor videobeelden, die via satelliet binnenkwamen op het Eurovisienetwerk. Zodoende kon de kijker nu ook zien wie er de punten gaf. Tot op de dag van vandaag maakt de EBU gebruik van deze techniek.

Gedurende al die jaren is er echter weinig veranderd aan wat de woordvoerder moet zeggen: een korte begroeting en het uitdelen van de punten. Telefonisch was het allemaal wat formeel, maar sinds 1994 werd er ook losser gedaan door de woordvoerder. Omdat het toen met beeld was, werd de juryvoorzitter vervangen door een meer bekendere kop in eigen land. Hij of zij had vaak meer ervaring met televisie.

De spokesperson geeft de punten door in het Engels of het Frans.De voorkeur ligt bij de omroep zelf. Frankrijk gaat steevast voor het Frans, terwijl Belgi√ę dat om de twee jaar doet wanneer de RTBF aan de beurt is. Ook Zwitserland en enkele andere landen maken sporadisch gebruik van het Frans. In 1957 werden de punten in het Duits aangekondigd door enkele landen.

Edities zonder spokesperson

Niet elke editie had een woordvoerder of spokesperson, maar ze zijn wel op één hand te tellen. De allereerste editie in 1956 kende geen puntentelling en zodoende moesten er geen woordvoerders worden opgetrommeld. In 1971, 1972 en 1973 werd de puntentelling zo georganiseerd dat de jury live in beeld punten moest geven. Ze spraken niet, dus ze waren ook geen spokesperson.

In 2004 werd de halve finale ge√Įntroduceerd. Omdat de stemming tot na de finale geheim blijft, hebben de halve finales van het Eurovisiesongfestival ook geen spokesperson. De punten in de finale worden natuurlijk wel door iemand voorgelezen.

Sinds 2016 geven de puntengevers enkel de punten van de jury door. De kijkerspunten worden door de presentator of presentatrice van dienst gegeven.

Bekende en opmerkelijke puntengevers

Doorheen de jaren hebben heel wat opmerkelijke spokespersons hun opwachting gemaakt.¬†Sirusho (Armeni√ę 2008), Nicky Byrne (Ierland 2016), Duncan James (Blue, Verenigd Koninkrijk 2011) en Eric Saade (Zweden 2011) gaven zo in het verleden punten om later zelf deel te nemen. Ook toekomstige presentatoren zoals¬†Yigal Ravid (Jeruzalem 1999),¬†RenńĀrs Kaupers (Riga 2003),¬†Leyla Aliyeva (Bakoe 2012) en Filomena Cautela (Lissabon 2018) waren al eerder te zien als spokespersons.

Veel meer komt voor dat oud-kandidaten bijvoorbeeld een jaar later punten geven. Zo gaven in 2018 bijvoorbeeld de kandidaten van¬†Wit-Rusland, Nederland, Macedoni√ę, Georgi√ę, Noorwegen en Cyprus uit 2017 de punten door. Oud-presentatoren doen dat ook geregeld, zoals Mikko Leppilampi uit 2007 in 2008 en Anke Engelke uit 2011 in 2012.

Een opmerkelijke puntengever kwam er uit Nederland in 2014. Lokale zanger Tim Douwsma werd die avond druk besproken op de sociale media, werd trending topic op Twitter en kreeg zelf aandacht in verscheidene buitenlandse kranten als The Dutch Hot Guy.

Belgische spokespersons

In de jaren zestig, zeventig en tachtig werd deze taak door een selecte club gedaan. Pas bij het opkomen van de satellietbeelden in 1994 kwam er meer variatie. De VRT koos tussen 1999 en 2010 steevast voor een omroepster. Bij het afschaffen van dat beroep in 2015 mochten recentelijk¬†Umesh Vangaver (beter bekend als ‘den Haldis’) en Danira Boukhriss de punten van de VRT geven.

1957: Bert Leysen
1958: Paule Herreman
1959: Bert Leysen
1960: Arlette Vincent
1961: Niet geweten
1962: Arlette Vincent
1963: Niet geweten
1964: André Hagon
1965: Nand Baert
1966: André Hagon
1967: Jan Theys
1968: André Hagon
1969: Nand Baert
1970: André Hagon
1974: André Hagon
1975: Ward Bogaert
1976: André Hagon
1977: Anne Ploegaerts
1978: André Hagon
1979: Anne Ploegaerts
1980: Jacques Olivier
1981: Walter De Meyere
1982: Jacques Olivier
1983: Anne Ploegaerts
1984: Jacques Olivier
1985: Anne Ploegaerts
1986: Jacques Olivier
1987: Anne Ploegaerts
1988: Jacques Olivier
1989: Anne Ploegaerts
1990: Jacques Olivier
1991: Anne Ploegaerts
1992: Jacques Olivier
1993: Anne Ploegaerts
1995: Marie-Françoise Renson
1996: Anne Ploegaerts
1998: Marie-Hélène Vanderborght
1999: Sabine De Vos
2000: Thomas Van Hamme
2002: Geena Lisa
2003: Corinne Boulangier
2004: Martine Prenen
2005: Armelle Gysen
2006: Yasmine
2007: Maureen Louys
2008: Sandrine Van Handenhoven
2009: Maureen Louys
2010: Katja Retsin
2011: Maureen Louys
2012: Peter Van de Veire
2013: Barbara Louys
2014: Angelique Vlieghe
2015: Walid
2016: Umesh Vangaver
2017: Fanny Gillard
2018: Danira Boukhriss

Volgende week in Eurovision Basics: het reglement, deel 1.

Eurovision Basics [8]: de Jury.

Hoe je het draait of keert: het Eurovisiesongfestival is veel meer dan artiesten die voor landen zingen. In¬†Eurovision Basics¬†leggen we elke week een term uit die ‚Äď frequent of minder frequent ‚Äď u moet kennen om een Songfestivalexpert te worden. Met vandaag: de jury.

Op elk festival – uitgezonderd een korte periode in de jaren 2000 – was jury aanwezig op het Eurovisiesongfestival. Sinds eind jaren negentig werd de stem van de kijker ook gehoord door middel van het fenomeen televoting, dat we midden september in Eurovision Basics bespraken.

Tegenwoordig zijn jury en televoting gelijkwaardig aanwezig op het festival, al krijgt de jury toch een klein streepje voor. In deze Eurovision Basics bekijken we de stemprocedure van 1956 tot en met vandaag.

1956

Elk land vaardigde twee juryleden af naar Lugano. Die mochten twee punten (elk één punt) geven aan hun twee favoriete nummers. Stemmen op eigen land was niet verboden. De Luxemburgse jury geraakte niet in Lugano, waardoor de jury uit Zwitserland een volmacht kreeg. Men vermoed dat daarom Zwitserland kon winnen in 1956.

1957-1961, 1967-1970, 1974

Net zoals in 1956 mocht elk jurylid een punt geven aan zijn favoriete nummer. Enkel was het juryaantal opgetrokken van twee naar tien leden en was stemmen op het eigen land verboden. De punten werden nu wel openbaar geteld, wat bij de eerste editie niet gebeurde.

Deze stemprocedure verdween na het festival van 1961, maar keerde weer terug van 1967 tot en met 1970 en in 1974. In 1970 werd er een regel rond gelijkspel toegevoegd nadat er vier winnaars waren in 1969 door het ontbreken van zulke regel.

1962-1963

Voor het eerst veranderde de structuur van punten geven. In de afgelopen jaren kreeg ieder jurylid één stem, maar in 1962 werd dat afgeschaft. Elk land had tien juryleden die elk hun top 3 mochten belonen met 1, 2 en 3 punten. De punten werden opgeteld per land en zo gaf iedere jury 1, 2 en 3 punten voor hun gecombineerde top 3. Stemmen op je eigen land was verboden.

In 1963 werd er gesleuteld aan de formule. In 1963 kreeg de top 5 van elk jurylid punten (1 t/m 5 punten) en werd het aantal per land opgetrokken naar twintig leden in plaats van tien.

1964-1966

Weer een ietwat ander systeem qua puntentelling vanaf 1964. Elk land had tien juryleden die elk drie punten mochten geven. Ze mochten die verdelen onder drie landen, maar ook inzetten op één of twee landen. De punten werden opgeteld per land en zo gaf iedere jury 1, 3 en 5 punten voor hun gecombineerde top 3. Indien maar twee landen punten kregen, gaf de jury 6 en 3 punten. Als één land alle juryleden had overtuigd, kreeg dat land 9 punten. Stemmen op je eigen land was verboden.

1971-1973

Elk land vaardigde twee juryleden af naar het festival. Eén jurylid was jonger of 25 jaar oud, de andere was ouder dan 25. Er moest tussen beiden een verschil van tien jaar zitten. Ze mochten allebei tussen 1 en 5 punten geven. Een land gaf dus sowieso een minimum van twee punten en een maximum van tien punten. Stemmen op je eigen land was verboden en niemand kon nul punten krijgen.

1975-2008

Het stemsysteem wijzigde weeral, maar de vorm van punten zou nooit meer wijzigen. Elk land had een vakjury (vari√ęrend van acht tot zestien personen) die¬†twaalf punten gaf aan zijn favoriete liedje, tien aan hun tweede favoriete liedje, acht aan hun derde favoriet en zo verder naar √©√©n punt. In totaal kregen tien landen per stemronde dus punten. Stemmen op je eigen land was verboden.

De individuele juryleden (waarvan de helft jonger dan 26 jaar) stemden meteen na elk nummer en gaven een quotering van één tot en met vijf punten. Na alle landen werden de punten geconverteerd door de juryvoorzitter en kreeg elk land een uitslag.

De jaren nadien zouden de quota regelmatig wijzigingen (zoals de leeftijd en hoeveelheid van juryleden), maar ook de punten die elk jurylid gaf. Enkel het eindresultaat bleef hetzelfde. Eind jaren negentig en begin jaren 2000 moest de jurystemming soms gecombineerd worden met die van televoting of werd er enkel geopteerd voor televoting. Ook werd ingeschreven dat in de jury minstens vier mensen (van de acht) gewone mensen moesten zijn en niet bijvoorbeeld een zanger of componist.

In 2003 werd de jury grotendeels verbannen van het festival en moest ieder land stemmen via televoting. Toch werd een jury gebruikt als back-up mocht televoting niet kunnen doorgaan in een land of de stemming ongeldig zou worden verklaard. In 2008 en 2009 mocht de jury in de twee halve finales een wildcard uitdelen aan een tiende finalist.

2009-2012

In 2009 besloot de EBU om de jury weer een gelijkwaardig aandeel te geven in de finale en via 50/50-stemming de kijker en de jury evenveel te horen. Een jaar later zou dit ook in de halve finales worden ingevoerd.

Meteen kwam er ook voor het eerst sinds 1975 een vernieuwde stemmethode voor de juryleden. Een vast aantal van vijf werd vastgelegd en ze moesten allemaal iets doen in de muziekwereld. Eveneens mochten ze geen banden hebben met de openbare omroep. Nadat alle nummers waren uitgebracht moest elk jurylid stemmen zoals op het festival: twaalf aan zijn of haar favoriet, tien aan de nummer twee op het lijstje, acht aan de derde plek enzovoort naar één punt. Stemmen op eigen land bleef verboden.

2013

Een laatste grote wijziging kwam er in 2013 voor de vakjury. Ieder jurylid maakte een ranking van hoog naar laag voor het hele deelnemersveld van de uitzending, op uitzondering van eigen land. De combinatie van de vijf juryleden werd naast die van de kijkers gelegd. Zo werd de uitslag bepaald. De nummer één bij de kijkers kon zo nog helemaal worden genegeerd in de einduitslag als de jury ze bijvoorbeeld laatste zette.

Een jaar later werd een regel toegevoegd dat een jurylid enkel mocht zetelen in de jury indien het de twee voorafgaande jaren dat niet had gedaan. Ook werden vanaf dan de namen van de jury op voorhand gepubliceerd, wat voorheen nooit gedaan werd.

In 2016 werd de huidige stemmethode ingevoerd, waar de kijkers en jury allebei hetzelfde aantal punten mogen uitdelen in plaats van gecombineerd. Toch heeft de jury iets meer aandeel. Indien een televoting in een land niet kon doorgaan of niet worden georganiseerd, zou een onafhankelijke groep van leden uit verschillende landen worden gebruikt om de kijkersuitslag van een land te bepalen.

Volgende week in Eurovision Basics: de spokesperson.