Italië

OmroepRAI
Deelnames44 (2018)
Eerste deelname🇨🇭 Lugano 1956
Beste resultaat🏆 Winnaar 1964
🏆 Winnaar 1990
Slechtste resultaatLaatste (1966)
Organisaties🇮🇹 Napels 1965
🇮🇹 Rome 1991
Finales (sinds 2011)✅ Automatisch gekwalificeerd (Big Five)

Italië is één van de deelnemende naties aan het Eurovisiesongfestival. De Italianen verschenen op het eerste festival in Lugano en leverden enkele grote klassiekers af. Toch kent het land een haat-liefdeverhouding met het Eurovisiesongfestival en deed het meermaals niet mee. Sinds 2011 is het land lid van de Big Five, nadat het dertien edities wegbleef van het festival.

🏁 1956-1959: Het succes van “Volare”.

Het eerste festival van 1956 kwam er grotendeels dankzij de Italianen. De Europese Radiounie had zich laten baseren op het festival van Sanremo, dat in 1951 voor het eerst werd gehouden. Datzelfde festival werd meteen als voorronde gehanteerd voor de Italianen en de RAI stuurde de winnaar en tweede plaats naar Lugano: Franca Raimondi en Tonina Torrielli. Op uitzondering van de winnaar werd het eindklassement van 1956 nooit bekendgemaakt.

In 1957 mocht er maar één kandidaat richting Frankfurt. Claudio Villa en Nunzio Gallo hadden Sanremo samen gewonnen, maar enkel Nunzio Gallo mocht naar het festival van de openbare omroep. Een jaar later zorgde Italië voor een iconisch moment op het festival. Het vaardigde Domenico Modugno af met “Nel blu dipinto di blu” – beter bekend als “Volare” – en eindigde derde. De winst was dan wel voor Frankrijk, maar moreel gezien werd Italië de echte winnaar. Er werden miljoenen kopieën van het lied verkocht en het lied ontving twee Grammy’s in 1959.

Modugno werd instant een wereldster en won ook in 1959 het festival van Sanremo. Hij ging opnieuw naar het Eurovisiesongfestival dat jaar met “Piove (Ciao, ciao bambina)”. Het succes van “Volare” werd – bijna vanzelfsprekend – niet geëvenaard. Hij eindigde zesde.

⏳ 1960-1969: Eerste overwinning voor Italië.

Met vijf opeenvolgende noteringen in de top 10 en een evenaring van de derde plaats van Domenico Modugno door Emilio Pericoli ging het Italië voor de wind. Een overwinning kon dan ook niet uitblijven en in 1964 won de 16-jarige Gigliola Cinquetti het festival in Kopenhagen met “Non no l’età“. Er zijn overigens amper beelden van dat jaar beschikbaar vanwege een brand bij de Deens omroep in de jaren zeventig. Geen andere omroepen hadden een tape bewaard van het festival.

De gebouwen van de RAI in Napels werd de uitvalsbasis van de tiende editie van de competitie. Bobby Solo won dat jaar het festival van Sanremo en mocht de Italianen in eigen huis vertegenwoordigen. Hij eindigde als vijfde in het eindklassement.

Meer info over deze editie? Ga naar Napels 1965 voor meer info.

In 1966 ging voor een derde keer Domenico Modugno naar het Eurovisiesongfestival. De wereldster was ontevreden over het orkest en besloot tijdens de laatste repetitie om met zijn eigen muzikanten te werken. Dat was tegen de regels, maar aangezien Modugno dreigde met een boycot gaf de EBU toch maar toe. Uiteindelijk zou de zanger van “Volare” met “Dio, come ti amo”” als allerlaatste eindigen, zonder punten op het scorebord.

Na de blamage van Domenico Modugno besloot de RAI prompt om Sanremo niet meer te gebruiken als selectiemethode en intern te kiezen. De drie volgende inzendingen – die allemaal door de omroep zelf waren gekozen – wisten ook niet te scoren en eindigden allemaal in de middenmoot van het deelnemersveld.

🕰️ 1970-1979: Italië verslaat bijna ABBA.

Alle inzendingen van Italië in de jaren zeventig werden intern gekozen. Enkel in 1972 mocht de winnaar van Sanremo naar het Eurovisiesongfestival. In 1973 werd voor vier edities de vrije taalregel ingevoerd, maar Italië bleef trouw aan de eigen landstaal. Enkel in 1976 waren er enkele flarden Engels te horen in “We’ll Live It All Again”.

In 1974 koos de RAI intern voor Gigliola Cinquetti, tien jaar na haar overwinning op het Eurovisiesongfestival. Het nummer “Sì” werd gekozen door een selectiecommissie, maar dat leverde heel wat stof tot discussie op. Op dat moment was het land in de aanloop naar een referendum waar gestemd zou worden over een wet die echtscheidingen weer een pak moeilijker zou maken. De tekst had niets met dat referendum te maken, maar de titel “Sì” (“Ja”) zou volgens de politiek een subliminale boodschap met zich meedragen.

De RAI besloot het nummer niet te draaien en pas na het feitelijke referendum werd het festival uitgezonden. De Italianen zagen dus pas een maand na gebeuren dat Gigliola Cinquette bijna ABBA had verslagen door tweede te eindigen. Ook in 1975 en 1976 deed Italië het goed met een opeenvolgende derde en zevende plaats voor Wess & Dori Ghezi en Al Bano & Romina Power.

Net zoals bij de jaren zestig eindigde het land dit decennium ook met mindere prestaties. Mia Martini ging voor een eerste keer naar het festival en eindigde dertiende met “Libera” in 1977, terwijl de acts van 1978 en 1979 ook rond die plaats wisten te eindigen. De band Matai Bazar zong in 1979 het nummer “Raggio di luna” mee met een geluidsopname en had daarmee de eerste inzending zonder begeleiding van een orkest.

⏰ 1980-1989: Eerste Italiaanse terugtrekkingen.

In 1980 kon Italië nog op een mooie zesde positie eindigen met Alan Sorrenti, maar in 1981 en 1982 schitterden de Italianen door afwezigheid. Zelf gaf de RAI aan dat er veel te weinig kijkers waren voor de liedjeswedstrijd. In 1983 ondernam Italië een nieuwe poging met Riccardo Fogli. Hij had een jaar eerder Sanremo gewonnen met “Storie di tutti i giorni”, wat in België en Nederland een superhit werd in 1994 als “Dromen zijn bedrog” van Marco Borsato. “Per Lucia” werd elfde in München.

Na een vijfde en zevende plek in 1984 en 1985, wat meer dan behoorlijke resultaten waren voor Italië, besloot de RAI zich opnieuw terug te trekken in 1986. Het gaf geen reden voor zijn terugtrekking. Toch had de winst dat jaar een Italiaanse randje, want de vader van de Belgische winnares Sandra Kim was een Italiaanse migrant in Luik.

Een jaar later keerde Italië terug in Brussel en zou het één van zijn beste resultaten halen met “Genti Di Mare” van Unberto Tozzi en Raf. Het lied eindigde derde en zou een grote hit worden, samen met het winnende “Hold Me Now” van Johnny Logan. In 1988 en 1989 eindigde Italië respectievelijk twaalfde en negende.

🕘 1990-2010: Tweede overwinning en Italiaanse afwezigheden.

He jaar 1990 stond in het teken van de samenhorigheid in Europa die zou komen in 1992 met de start van de Europese Unie. Ook Italië speelde in op dit thema en zond “Insieme: 1992” naar Zagreb. De vertolker was Toto Cutugno, die enkele jaren eerder een grote hit had met “L’Italiano”. Na een spannende puntentelling, waar het tussen Italië, Frankrijk en Ierland ging kon de Italiaan winnend afsluiten. Dat werd niet door hem verwacht en in allerijl moest hij zichzelf omkleden nadat de druppels haarverf op zijn witte jasje vielen.

Als eerbetoon aan het festival van Sanremo zou het festival van 1991 doorgaan in de badstad, maar de Golfoorlog maakte het onmogelijk om de ordediensten te verspreiden over twee steden. Daarom werd het festival in Rome gehouden dat jaar. Voor het eerst zong de Italiaanse kandidaat dat jaar niet in het Italiaans, maar zong zanger Peppino di Capri in het Napoliaans. Het legde hen geen windeieren en Italië werd zevende.

Meer info over deze editie? Ga naar Rome 1991 voor meer info.

Mia Martini werd in 1992 een tweede keer aangeduid. Vlak voor haar optreden van “Rapsodia” riep een enthousiaste Italiaan de gelukwensen toe in de zaal, waar ze de fan op bedankte en dan begon te zingen. Ze haalde een vierde plaats. Drie jaar en drie dagen na het festival beroofde de zangeres zichzelf van het leven na een overdosis drugs.

In 1994 trokken de Italianen na een matig resultaat van Enrico Ruggeri zich voor drie jaar terug van het Eurovisiesongfestival. De kijkcijfers waren veel te laag voor de RAI. In 1997 verscheen het land nog een keer op het festival met Jalisse en stuurde het voor het eerst sinds de jaren zeventig nog eens de winnende inzending van Sanremo naar het festival. Het duo eindigde vierde met ‘Fiumi di parole”. Geruchten gingen dat Italië dat jaar verplicht moest meedoen van de EBU omdat het te laat had afgezegd voor 1997, maar dat is nooit bewezen.

Zonder een verklaring verdween Italië in 1998 opnieuw van het toneel en zou in totaal twaalf jaar wegblijven. Het festival was tot en met 2007 niet meer te zien op een zender in Italië met uitzondering van 2003, toen de satellietzender GAY.tv de finale mocht uitzenden van de organisatie.

In 2008 debuteerde de Italiaanse enclave San Marino op het Eurovisiesongfestival. De RAI had toen vijftig procent aandeel in de San Marinese openbare omroep en zodoende keerde de RAI toch een beetje terug op het festival. In grote delen van Italië kon men het festival bekijken via de San Marinese televisie.

📆 2011-2018: Terugkeer maakt Italië tot succesvol Big Five-land.

In het najaar van 2010 kondigde de programmadirecteur van Rai 2 aan dat de winnaar van de Italiaanse X Factor namens Italië naar het Eurovisiesongfestival 2011 mocht. Uiteindelijk leek dat nieuws te voorbarig, maar begin december werd door de EBU toch officieel aangekondigd dat Italië zou terugkeren in 2011.

Het Sanremo Festival werd wederom gebruikt als selectiemethode in 2011. Het zou niet automatische de winnaar zijn die naar Düsseldorf mocht, maar wel een kandidaat die werd gekozen door een speciale selectiecommissie. Zo werd de comeback gemaakt door Raphael Gualazzi, de winnaar van de jongerencategorie. Die comeback was heel succesvol en Italië eindigde meteen tweede. Het land moest geen halve finale overleven en was meteen aangesloten als land van de Big Five.

Ook in 2012 en 2013 koos een speciale selectiecommissie de Italiaanse kandidaat uit het deelnemersveld van Sanremo. Nina Zilli en Marco Mengoni deden het meer dan behoorlijk en eindigden respectievelijk negende en zevende. Andere landen uit de Big Five hadden in die tijd moeite met minimum twee jaar op rij de top 10 te halen.

In 2014 probeerde de RAI iets nieuws en selecteerde het intern de populaire zangeres Emma met “La mia città”. Voor het eerst zou Italië niet de top 10 halen en zou het zelfs buiten de top 20 eindigen op een eenentwintigste positie. Het zou de slechtste positie worden voor Italië op uitzondering van de laatste plaats in 1966.

De RAI besloot Sanremo weer in 2015 te gebruiken en deze keer zou de winnaar het startrecht krijgen op het Eurovisiesongfestival, maar mocht de winnaar ook weigeren. Dat deed Il Volo in 2015 alvast niet, dat won met de typische Italiaanse liefdessong “Grande Amore”. Ze mochten de finale afsluiten (dat voor de eerste keer op Rai 1 werd uitgezonden sinds hun comeback) en eindigden derde op het Eurovisiesongfestival in Wenen. Het lied werd de hit van het jaar in Italië. Een jaar later won de groep Stadio het Sanremo Festival, maar die maakten dan weer geen gebruik van het Italiaanse ticket voor Stockholm. In de plaats van hen ging zangeres Francesca Michielin, die zestiende werd.

Italië zou het Eurovisiesongfestival in 2017 gaan winnen. Althans, dat zeiden de gokkantoren en fans maanden van tevoren. Francesco Gabbani was met “Occidentali’s Karma” (inclusief gorilla) de te kloppen kandidaat. De magie in Sanremo met orkest kon op het grote podium in Kiev alleen niet worden overgebracht. Gabbani eindigde als zesde, wat een grote teleurstelling was. Een jaar later deed Italië het beter met een lied over de aanslagen in Europa: “Non mi avete fatto niente” haalde de vijfde positie.

⭐ Resultaten

JaarArtiestLiedPlekPunt
1956Franca RaimondiAprite le finestre??
1956Tonina TorrielliAmami se vuoi??
1957Nunzio GalloCorde della mia chitarra06007
1958Domenico ModugnoNel blu, dipinto di blu03013
1959Domenico ModugnoPiove (Ciao, ciao bambina)06009
1960Renato RascelRomantica08005
1961Betty CurtisAl di là05012
1962Claudio VillaAddio, addio09003
1963Emilio PericoliUno per tutte03037
1964Gigliola CinquettiNon ho l'età01049
1965Bobby SoloSe piangi, se ridi05015
1966Domenico ModugnoDio, come ti amo17000
1967Claudio VillaNon andare più lontano11004
1968Sergio EndrigoMarianne10007
1969Iva ZanicchiDue grosse lacrime bianche13005
1970Gianni MorandiOcchi di ragazza08005
1971Massimo RanieriL'amore è un attimo05091
1972Nicola di BariI giorni dell'arcobaleno06092
1973Massimo RanieriChi sarà con te13074
1974Gigliola Cinquetti02
018
1975Wess & Dori GhezziEra03115
1976Al Bano & Romina PowerWe'll Live It All Again07069
1977Mia MartiniLibera13033
1978Ricchi e PoveriQuesto amore12053
1979Matia BazarRaggio di luna15027
1980Alan SorrentiNon so che darei06087
1983Riccardo FogliPer Lucia11041
1984Alice & BattiatoI treni di Tozeur05070
1985Al Bano & Romina PowerMagic Oh Magic07078
1987Umberto Tozzi & RafGente di mare03103
1988Luca BarbarossaVivo (Ti scrivo)12052
1989Anna Oxa & Fausto LealiAvrei voluto09056
1990Toto CutugnoInsieme: 199201149
1991Peppino di CapriComme è ddoce 'o mare07089
1992Mia MartiniRapsodia04111
1993Enrico RuggeriSole d'Europa12045
1997JalisseFiumi di parole04114
2011Raphael GualazziMadness of Love02189
2012Nina ZilliL'amore è femmina (Out of Love)09101
2013Marco MengoniL'essenziale07126
2014EmmaLa mia città21033
2015Il VoloGrande amore03292
2016Francesca MichielinNo Degree of Separation16124
2017Francesco GabbaniOccidentali's Karma06334
2018Ermal Meta & Fabrizio MoroNon mi avete fatto niente05308

Meer geschiedenis? Ga terug naar het landenoverzicht of kijk op de geschiedenispagina per editie.